Nieuwe Zelfstandigenwet op komst: wat betekent dit voor jou als zzp’er?
Beste ondernemer,
Er komt opnieuw beweging in de regels rondom zzp’ers en schijnzelfstandigheid. Op 1 oktober 2026 is het voorstel voor de nieuwe Zelfstandigenwet gepubliceerd.
Het doel van deze wet is om vooraf duidelijker te maken wanneer iemand daadwerkelijk als zelfstandige kan werken en wanneer er mogelijk sprake is van een arbeidsovereenkomst.
Belangrijk:
De wet is op dit moment nog niet definitief!
Het voorstel is eerst in internetconsultatie gegaan en kan dus nog worden aangepast. De beoogde ingangsdatum is januari 2028.
Waarom komt er een Zelfstandigenwet?
De afgelopen jaren is er veel onduidelijkheid ontstaan over het inhuren van zzp’ers. Sinds 1 januari 2025 wordt bovendien weer actief gehandhaafd op schijnzelfstandigheid.
Opdrachtgevers zijn daardoor voorzichtiger geworden met het inhuren van zelfstandigen.
De nieuwe Zelfstandigenwet moet meer duidelijkheid geven. Het uitgangspunt wordt: wanneer voldoe je duidelijk aan de voorwaarden om als zelfstandige te mogen werken?
Daarvoor worden twee toetsen voorgesteld:
- De zelfstandigentoets
Hierbij wordt gekeken naar jou als ondernemer. - De werkrelatietoets
Hierbij wordt gekeken naar de manier waarop je een specifieke opdracht uitvoert.
Wanneer je aan beide toetsen voldoet én in de praktijk ook zo werkt, ontstaat volgens het wetsvoorstel een soort ‘veilige haven’: er is dan in ieder geval geen sprake van werken onder gezag en je kunt de werkzaamheden als zelfstandige uitvoeren.
- De zelfstandigentoets
Bij deze toets wordt gekeken of je je ook daadwerkelijk als zelfstandig ondernemer gedraagt.
Volgens het huidige voorstel moet onder andere aan de volgende basisvoorwaarden worden voldaan:
- Je staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel;
- Je hebt een btw-nummer;
- Je gebruikt een aparte rekening voor zakelijke transacties;
- Je bent zelf verantwoordelijk voor je facturatie;
- Je hanteert een betalingstermijn richting klanten en opdrachtgevers;
- Je verricht zelf betalingen aan derden en bent zelf verantwoordelijk als betalingen te laat plaatsvinden.
Minimaal 3 opdrachtgevers
Een opvallend onderdeel van het voorstel is het aantal opdrachtgevers.
Volgens de huidige concepttekst moet je in het lopende kalenderjaar en het voorgaande kalenderjaar samen minimaal 3 verschillende opdrachtgevers of klanten hebben gehad.
Dat betekent dus niet automatisch dat je ieder jaar drie nieuwe opdrachtgevers nodig hebt, maar er wordt wel nadrukkelijk gekeken of je als ondernemer voldoende zelfstandig op de markt actief bent.
Zelf voorzieningen treffen voor ondernemersrisico’s
Daarnaast wil het kabinet dat zelfstandigen zelf verantwoordelijkheid nemen voor de risico’s die bij ondernemerschap horen.
In het voorstel staat daarom dat een zelfstandige jaarlijks een bepaald bedrag moet besteden aan voorzieningen tegen ondernemersrisico’s.
Het exacte bedrag is op dit moment nog niet vastgesteld.
Voorbeelden van voorzieningen die mogelijk mogen meetellen zijn:
- een arbeidsongeschiktheidsverzekering;
- een voorziening voor kortdurende ziekte;
- pensioen of pensioensparen;
- een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering;
- een beroepsaansprakelijkheidsverzekering;
- een bedrijfsschadeverzekering;
- een zakelijke rechtsbijstandverzekering.
Dit onderdeel kan voor veel zzp’ers een belangrijke verandering worden.
- De werkrelatietoets
Alleen ondernemer zijn is niet voldoende. Er wordt ook gekeken naar hoe je daadwerkelijk bij een opdrachtgever werkt.
Volgens het voorstel moet onder andere gelden dat:
- opdrachtgever en opdrachtnemer bewust buiten een arbeidsovereenkomst willen werken;
- je zelf bepaalt hoe je je werkzaamheden uitvoert;
- je in principe zelf bepaalt wanneer en waar je werkt;
- je voor eigen rekening en risico werkt;
- je financieel voordeel kunt behalen uit je werkzaamheden;
- je ook financieel risico loopt.
Een opdrachtgever mag dus wel aangeven wat er moet gebeuren, maar moet terughoudend zijn met het bepalen hoe jij dat precies uitvoert.
Voor werk dat logischerwijs op een bepaalde locatie of op bepaalde tijden moet plaatsvinden, zijn uitzonderingen opgenomen. Denk bijvoorbeeld aan werkzaamheden die fysiek alleen op locatie kunnen worden uitgevoerd.
Voldoe je niet aan de toetsen? Dan ben je niet automatisch werknemer
Dit is een belangrijk verschil.
Wanneer je straks niet aan één of beide toetsen voldoet, betekent dit volgens het voorstel niet automatisch dat je in loondienst bent.
Je valt dan alleen buiten de ‘veilige haven’ van de Zelfstandigenwet.
Vervolgens moet op basis van de bestaande regels worden beoordeeld of er sprake is van zelfstandig ondernemerschap of van een arbeidsovereenkomst.
En hoe zit het nu met schijnzelfstandigheid?
Totdat de nieuwe wet daadwerkelijk ingaat, blijven de huidige regels gelden.
Er wordt onder andere gekeken naar:
- de mate van aansturing door de opdrachtgever;
- vrijheid bij het bepalen van werkzaamheden en werktijden;
- ondernemersrisico;
- de manier waarop je betaald wordt;
- de duur en aard van de werkzaamheden;
- het aantal opdrachtgevers;
- en de mate waarin je je daadwerkelijk als ondernemer gedraagt.
Een hoog uurtarief of meerdere opdrachtgevers betekent op zichzelf dus nog steeds niet automatisch dat iemand zelfstandige is. Het totaalplaatje blijft bepalend.
Wat kun je nu al doen?
Hoewel de Zelfstandigenwet naar verwachting pas in 2028 ingaat en nog gewijzigd kan worden, geeft het voorstel wel duidelijk aan welke richting de overheid op wil.
Het is daarom verstandig om nu al kritisch naar je onderneming te kijken.
Controleer bijvoorbeeld of:
- je zakelijke en privébetalingen goed gescheiden houdt;
- je zelf factureert en eigen betalingsvoorwaarden hanteert;
- je niet volledig afhankelijk bent van één opdrachtgever;
- je voldoende vrijheid hebt in de uitvoering van je opdrachten;
- je zelf ondernemersrisico loopt;
- je overeenkomsten met opdrachtgevers aansluiten bij hoe je in de praktijk werkt;
- je voorzieningen hebt getroffen voor bijvoorbeeld arbeidsongeschiktheid, aansprakelijkheid en pensioen.
Vooral ondernemers die langdurig voor één opdrachtgever werken of binnen de organisatie vrijwel hetzelfde functioneren als werknemers, doen er verstandig aan hun situatie goed te bekijken.
Nog geen definitieve wet
Tot slot nogmaals: de Zelfstandigenwet is nog niet definitief.
De internetconsultatie loopt van 1 oktober tot en met 29 oktober 2026. Daarna kan het wetsvoorstel nog worden aangepast en moet het verdere wetgevingsproces worden doorlopen.
De overheid mikt op een invoering in januari 2028.
Wij blijven de ontwikkelingen uiteraard volgen. Zodra duidelijker wordt hoe de definitieve voorwaarden eruit gaan zien en wat dit concreet betekent voor jouw onderneming, informeren wij je opnieuw.